Εξωσωματική γονιμοποίηση σε φυσικό κύκλο

H πρώτη εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF), που έγινε το 1978, πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια ενός φυσικού κύκλου, με τη λήψη δηλαδή του φυσιολογικά αναπτυχθέντος ωαρίου. Παρόλα αυτά με την πάροδο των χρόνων αυτή η μέθοδος εγκαταλείφθηκε. Μετεξελίχθηκε, έτσι, στην κλασική IVF, όπου με τη χρήση φαρμάκων επιτυγχάνεται πολλαπλή παραγωγή ωαρίων με σαφώς πιο βελτιωμένα αποτελέσματα από άποψη κυήσεων.

Αν και η αύξηση των ποσοστών κυήσεως είναι θεμιτός στόχος και η διέγερση των ωοθηκών σήμερα γίνεται με ασφαλή φάρμακα και μέσα, εντούτοις κάποιοι κίνδυνοι είναι υπαρκτοί, με ποιο συχνο το σύνδρομο υπερδιέγερσης των ωοθηκών (OHSS). Εκτός αυτού, η σύγχρονη παγκόσμια τάση είναι προς τη μεταφορά ενός και μόνο εμβρύου (single embryo transfer, SET) , με σκοπό την αποφυγή των πολύδυμων κυήσεων, σε συνδυασμό με την κάλυψη των ιατρικών δαπανών από τις ασφαλιστικές εταιρείες για έναν αριθμό IVF προσπαθειών. Ολα τα παραπανω καθιστούν το συνδυασμό φυσικού κύκλου και εξωσωματικής - IVF-Φυσικός κύκλος (Natural cycle IVF) - μια ενδιαφέρουσα εναλλακτική πρόταση.

Εξωσωματικη σε φυσικό κύκλο

Η γυναίκα παρακολουθείται με υπερηχογράφικο και ορμονολογικό αιματολογικό έλεγχο κατά τη διάρκεια του κύκλου της (τρεις φορές περίπου) και μόλις το επικρατούν ωοθυλάκιό της φτάσει στο κατάλληλο μέγεθος (άνω των 21 χιλιοστών), τότε χορηγείται μία μόνο δόση HCG εφάπαξ τα μεσάνυχτα, ώστε να ωριμάσει το ωάριο που περιέχεται μέσα στο ωοθυλάκιο. Τη μεθεπόμενη ημέρα το πρωί (δηλαδή, μετά από 36 ώρες), η γυναίκα προσέρχεται στο κέντρο υποβοηθούμενης αναπαραγωγής και με τοπική αναισθησία, γίνεται η λήψη του ωαρίου υπό υπερηχογραφικό έλεγχο. Αμέσως μετά, μπορεί να επιστρέψει στην εργασία της, χωρίς την παραμικρή ενόχληση. Το ωάριο ανευρίσκεται στο 80% των περιπτώσεων και ακολουθεί η μικρο-γονιμοποίησή του (ICSI) με σπερματοζωάριο του συντρόφου. Εφόσον το ωάριο γονιμοποιηθεί, το έμβρυο καλλιεργείται στο εργαστήριο (in vitro), και εάν η ανάπτυξή του είναι κατάλληλη (60% των περιπτώσεων), μεταφέρεται στη μήτρα την 2η ή 3η ημέρα της καλλιέργειας.

Το ερώτημα, όμως, που μας απασχολεί είναι τι πιθανότητες έχουμε για εγκυμοσύνη έπειτα από εξωσωματική σ' ένα φυσικό κύκλο. Οι πιθανότητες ανά γυναίκα που υποβάλλεται σ' αυτή τη θεραπεία σήμερα είναι μεταξύ 10%-15%, ενώ ανά εμβρυομεταφορά μπορεί να αγγίξει και το 50% (καθώς δεν είναι εφικτό όλες οι γυναίκες να έχουν εμβρυομεταφορά). Η πιθανότητα αυτή είναι εξαιρετική αν αναλογιστούμε ότι η πιθανότητα κύησης ύστερα από κλασική εξωσωματική κυμαίνεται μεταξύ 25%-35%, ανάλογα βέβαια με την ηλικία της γυναίκας. Είναι δε ακόμα πιο ενδιαφέρον το γεγονός ότι έπειτα από 4 συνεχόμενους κυκλους εξωσωματικης σε φυσικούς κύκλο το αθροιστικό ποσοστό κύησης μπορεί να ξεπεράσει το 35%.

Σε ποιες γυναίκες προτείνεται η εξωσωματική σε φυσικό κύκλο;

  1. Γυναίκες ηλικίας κάτω των 35 ετών, με φυσιολογικό εμμηνορρυσιακό κύκλο, που πληρούν τα κριτήρια για εξωσωματική γονιμοποίηση: Πολλές απ' αυτές τις γυναίκες δεν έχουν δυνητικά πρόβλημα στην εμφύτευση (π.χ. σαλπιγγικό παράγοντα ή υπογονιμότητα ανδρικής αιτιολογίας), οπότε, αντί να υποβληθούν σε ορμονική διέγερση και IVF, μπορεί να πραγματοποιήσουν ένα πρόγραμμα 3 - 4 συνεχόμενων εξωσωματικών σε φυσικό κύκλο αποφεύγοντας τη διαδικασία της κλασικής εξωσωματικής γονιμοποίησης.
  2. Γυναίκες που έχουν υποβληθεί ανεπιτυχώς σε μεγάλο αριθμό προσπαθειών εξωσωματικής, αλλά δεν ανταποκρίνονται στη θεραπεία και παράγουν μόνο ένα ή ελάχιστα ωάρια. Προτού καταφύγουν στη μέθοδο της εξωσωματικής με δωρεά ωαρίων, μπορούν να προσπαθήσουν κάποιους IVF κύκλους με το δικό τους, φυσικά παραγόμενο ωάριο.

Συνοψίζοντας, η εξωσωματική σε φυσικό κύκλο αποτελεί σήμερα μια επιλογή πρώτης γραμμής για νέες γυναίκες που πρέπει να υποβληθούν σε εξωσωματική γονιμοποίηση.

Τα οφέλη μιας εξωσωματικής σε φυσικό κύκλο είναι σημαντικά:

  • καμία λήψη ορμονών για διέγερση ωοθηκών
  • μηδενική πιθανότητα συνδρόμου υπερδιέγερσης των ωοθηκών
  • μηδαμινή πιθανότητα διδύμων κυήσεων
  • ελαττωμένο κόστος

Επιπλέον, το ψυχολογικό βάρος είναι πολύ μικρότερο για τη γυναίκα και η αίσθηση ότι μπορεί να μείνει έγκυος μ' έναν λιγότερο τεχνητό τρόπο και περισσότερο «φυσικό» σε μερικές γυναίκες βοηθά ν'ανακτήσουν τη χαμένη τους αυτοπεποίθηση και κάνει την όλη διαδικασία περισσότερο κατανοητή και με λιγότερη δυσφορία.

Η εξωσωματική γονιμοποίηση μπορεί να θεωρηθεί μια πολύ πρωθύστερη ανακάλυψη για την εποχή της και για τις ιατρικές γνώσεις που τότε κατείχαμε. Στην εποχή μας, που η συνειδητοποίηση των κινδύνων της εξωσωματικής, και ιδίως των πολύδυμων κυήσεων, που έχει αποτέλεσμα, ώθησε τα πιο σύγχρονα κράτη (Βέλγιο, σκανδιναβικά κράτη) να επιδοτούν πλήρως έως και 6 προσπάθειες εξωσωματικής, αρκεί τις πρώτες φορές να τοποθετείται μόνο ένα έμβρυο.

Σ' αυτό το νέο πλαίσιο, έχει σίγουρα θέση η εξωσωματική σε φυσικό κύκλο ως επαναπροσέγγιση της φύσης.

Συμβουλευθείτε τον Ειδικό Γονιμότητας, Γυναικολόγο Θάνο Παράσχο

Don't let time pass, secure an appointment for free!

Contact Dr. Thanos Paraschos today