Ανδρική Υπογονιμότητα

Ο ανδρικός παράγων είναι υπεύθυνος αποκλειστικά ή εν μέρει για την υπογονιμότητα του 45% περίπου των ζευγαριών. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους που το σπερμοδιάγραμμα είναι η πρώτη απαραίτητη εξέταση την οποία παραγγέλλουμε όταν αρχίζουμε έλεγχο σε ένα υπογόνιμο ζευγάρι. Το σπέρμα εξετάζεται κάτω από μικροσκόπιο για να προσδιορισθεί ο αριθμός και η κινητικότητα των σπερματοζωαρίων καθώς και να εκτιμηθεί το ποσοστό των φυσιολογικών τους μορφών και άλλες εξειδικευμένες παράμετροι. Επειδή η εξέταση του σπέρματος στον ίδιο άντρα μπορεί να ποικίλει σε μεγάλο βαθμό μέσα στον χρόνο είναι πιθανό να χρειαστεί περισσότερα από ένα σπερμοδιαγράμματα. Από τον έλεγχο στον οποίο πρέπει να υποβληθεί ο άντρας θα εκτιμηθεί το μέγεθος του προβλήματος και έτσι θα προσδιορισθεί η ενδεδειγμένη θεραπεία.

Αρχικά θα γίνει λήψη ενός πλήρους ιστορικού ατομικού και οικογενειακού εν συνεχεία θα γίνει μια πλήρης κλινική εξέταση και θα ολοκληρωθεί με ψηλάφηση και έλεγχο των όρχεων και των επιδιδυμίδων. Μετά την κλινική ιατρική εξέταση και της γυναίκας θα προχωρήσουμε σε έναν εργαστηριακό έλεγχο που θα στηριχθεί στα στοιχεία που έχουμε και μια βασική αναφορά γίνεται πιο κάτω.

Η ανδρική υπογονιμότητα είναι πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπίζεται σε συνεργασία από ουρολόγο, ενδοκρινολόγο, ακτινολόγο - υπερηχογραφιστή , μικροβιολόγο με εξειδίκευση στην αξιολόγηση σπέρματος ή ειδικό βιολόγο-εμβρυολόγο , πυρηνικό ιατρό για τις ορμονικές αναλύσεις και φυσικά θα πρέπει να υπάρξει συνεργασία και του γυναικολόγου.

1. ΑΙΤΙΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΝΔΡΙΚΟ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ

Η γονιμότητα είναι είναι συνήθως η αντανάκλαση της γενικότερης υγείας. Εάν κάνετε μια υγιεινή ζωή και διατροφή οι πιθανότητες να έχετε φυσιολογικό σπέρμα είναι μεγάλες, αρκεί να μην έχει υποστεί στο παρελθόν μόνιμες βλάβες στα όργανα παραγωγής του σπέρματος εξ αιτίας τραυματισμών ή φλεγμονών και να μην έχει γεννηθεί με δομικές ή λειτουργικές βλάβες που εμποδίζουν την παραγωγή φυσιολογικού σπέρματος. Θα αναφέρουμε πιο κάτω μερικά αίτια ανδρικής υπογονιμότητας.

1. Κάπνισμα. Επηρεάζει σημαντικά τον αριθμό ανά κυβικό εκατοστό αλλά και τον χρόνο ζωής των σπερματοζωαρίων.
2. Οινοπνευματώδη.
3. Χρήση ναρκωτικών ουσιών ( χασίς, κοκκαίνη, ηρωίνη κλπ ).
4. Χρήση αναβολικών στερροιδών.
5. Υπερβολική άσκηση. Μπορεί να μειώσει την αναλογία των σπερματοζωαρίων διότι αυξάνει την έκκριση επινεφριδιακών στερροιδικών ορμονών οι οποίες μειώνουν την έκκριση τεστοστερόνης. Η μειωμένη έκκριση τεστοστερόνης οδηγεί σε μείωση της παραγωγής σπερματοζωαρίων.
6. Μειωμένη λήψη βιταμίνης C και ψευδαργύρου με την τροφή.
7. Κακή διατροφή και αναιμία.
8. Λήψη διαφόρων αντιβιοτικών ( πχ νιτροφουράνια και μακρολίδες).
9. Λήψη του αντιδιαρροικού φαρμάκου Sulfasalazine.
10. Λήψη του αντιμυκητιασικού Ketoconazole.
11. Λήψη του Azulfidine, φαρμάκου για την ελκώδη κολίτιδα.
12. Λήψη χημειοθεραπευτικών φαρμάκων (αντικαρκινικά).
13. Κιρσοκήλη . Διάταση των φλεβών που φεύγουν από τον όρχι προκαλεί άνοδο της θερμοκρασίας του και αυτό επηρεάζει το αριθμό την κινητικότητα και την ζωτικότητα των σπερματοζωαρίων.
14. Φλεγμονές στα επιμέρους αναπαραγωγικά όργανα όπως προστατίτιδα, επιδιδυμίτιδα και ορχίτιδα.
15. Φλεγμονές που επηρεάζουν τους όρχεις όπως παρωτίτιδα μετά την εφηβεία.
16. Φυματίωση.
17. Υψηλός πυρετός για μεγάλο χρονικό διάστημα.
18. Πολύ στενά εσώρουχα ή παντελόνια.
19. Πολύ ζεστό μπάνιο, σάουνα και κάθε τι που προκαλεί αύξηση της θερμοκρασίας του όσχεου, όπως εργασία σε φούρνους και θερμό περιβάλλον χωρίς τοπική προστασία των γεννητικών οργάνων.
20. Έκθεση σε επικίνδυνο περιβάλλον όπως ακτινοβολίες, επιδημίες, χρώματα, μόλυβδο, ιώδιο, βενζίνη, βόριον, βαρέα μέταλλα και τοξικά χημικά αλλά και απόβλητα.
21. Τραυματισμοί και επεμβάσεις στους όρχεις.
22. Εκ γενετής απόφραξη ή ανατομική δυσπλασία του σπερματικού πόρου καθώς και κρυψορχία.
23. Η έκθεση του άρρενος εμβρύου σε diethylstilbestrol που δόθηκε για θεραπευτικούς λόγους στην μητέρα κατά την διάρκεια της κυήσεως μπορεί να προκαλέσει ανωμαλίες στην δομή και λειτουργία των όρχεων και των επιδιδυμίδων και να μειώσει την ποσότητα και την ποιότητα του σπέρματος.
24. Καταστροφή των σπερματικών πόρων από σεξουαλικά μεταδιδόμενες φλεγμονές όπως βλεννόρροια ή χλαμύδια . Αυτά επίσης μεταδίδονται και στην σεξουαλική σύντροφο και επηρεάζουν την δική της γονιμότητα.
25. Χρωματοσωματικές διαταραχές.
26. Μεγάλη σεξουαλική αποχή επηρεάζει αρνητικά την γονιμότητα, σεξουαλική επαφή με μεσοδιάστημα 3 έως 6 μέρες θεωρείται ότι βελτιώνει το σπέρμα.
27. Έντονο stress.

2. ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΥΛΛΟΓΗ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ

Ο τρόπος λήψης σπέρματος είναι ιδιαίτερα σημαντικός ώστε το σπέρμα να μπορέσει να αξιολογηθεί και επεξεργαστεί σωστά από το ανδρολογικό εργαστήριο.Για να διατηρήσει το σπέρμα τα χαρακτηριστικά του και τις πλήρεις γονιμοποιητικές του δυνατότητες χωρίς επιμολύνσεις ή απώλειες πρέπει να προσπαθήσετε όσο το δυνατό να ακολουθήσετε τις πιο κάτω οδηγίες:

3. ΤΙ ΕΛΕΓΧΟΥΜΕ ΣΤΟ ΣΠΕΡΜΑ "ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ"

Γ.1. ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΑ

Όγκος, χροιά, ρευστοποίηση γλοιότητα, pH.

Γ.2. ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΚΑ

Πυκνότητα. Γίνεται καταμέτρηση των σπερματοζωαρίων ανά κυβικό εκατοστό.

Κινητικότητα. Περιγράφει την αναλογία των κινουμένων σπερματοζωαρίων με βάση το σύστημα των τεσσάρων ομάδων.

Η κινητικότητα θεωρείται ότι αποτελεί σημαντική παράμετρο γονιμότητας.

Βιωσιμότητα. α) Σε πλήρες σπέρμα γίνεται έλεγχος για 4 περίπου ώρες του αριθμού και της κινητικότητος. β) Σε καλλιεργητικό υλικό γίνεται μελέτη της κινητικότητος και του αριθμού των επεξεργασμένων σπερματοζωαρίων στο 24ωρο.

Ζωτικότητα. Γίνεται με χρώση ηωσίνης σε βαρειές ασθενοσπερμίες.

Συγκολλήσεις. Θέτουν την υπόνοια παρουσίας ανοσολογικού προβλήματος.

Μορφολογία. Το μέγεθος και το σχήμα των σπερματοζωαρίων (κατά Kruger).

Άλλα κύτταρα. Παρουσία και αρίθμηση κυττάρων όπως στρογγύλα κύτταρα, ερυθρά αιμοσφαίρια, επιθήλια κλπ.

4. ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ

Δ.1. ΒΙΟΧΗΜΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ

Βιοχημικός έλεγχος σπερματοζωαρίων, που γίνεται με προσδιορισμό της ακροσίνης και της κρεατινικής φωσφοκινάσης.

Βιοχημικός έλεγχος σπερματικού πλάσματος. Το σπερματικό πλάσμα προέρχεται κυρίως από το έκκριμα των επιδιδυμίδων των σπερματοδόχων κύστεων και του προστάτη και οι βιοχημικοί προσδιορισμοί αφορούν:

Δ.2. ΑΝΤΙΣΠΕΡΜΑΤΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ

5. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

Οι υπογόνιμοι άνδρες χωρίζονται σε τρεις ομάδες για λόγους θεραπευτικής προσέγγισης.

1) Αθεράπευτοι. Είναι η πρώτη κατηγορία και οι υπογόνιμοι αυτοί άνδρες είναι συνήθως υπεργοναδοτροφικοί.

2) Τα προβλήματα από το σπέρμα δυνατόν να αποδοθούν σε συγκεκριμένο αιτιολογικό παράγοντα ο οποίος είναι δυνατόν να αρθεί ή να θεραπευτεί. Είναι η δεύτερη κατηγορία ανδρών με διαταραχή της σπερματογένεσης.

3) Ιδιοπαθής ανδρική υπογονιμότητα. Είναι η τρίτη κατηγορία και σε αυτήν ανήκουν άνδρες των οποίων οι διαταραχές της σπερματογένεσης ή του σπέρματος δεν καθίστανται δυνατόν να ερμηνευτούν αιτιολογικά. Είναι προφανές ότι σε κάθε άνδρα που υπάρχει η πιθανότητα υπογονιμότητας πρέπει να γίνεται πλήρης κλινική και εργαστηριακή διερεύνηση πριν από οποιαδήποτε θεραπευτική αντιμετώπιση . Αυτή η διαγνωστική διαδικασία αποσκοπεί αφ΄ ενός στον αποκλεισμό των αθεράπευτων καταστάσεων, αφετέρου δε στην όσο το δυνατόν πληρέστερη διερεύνηση των άλλων περιπτώσεων για την ανεύρεση αιτιών που σχετίζονται με την υπογονιμότητα του άνδρα.

Εδώ πρέπει να τονίσουμε ότι η γονιμότητα είναι πρόβλημα-νόσος του ζευγαριού και στα πλαίσια του ολοκληρωμένου ελέγχου πρέπει να γίνεται παράλληλη διερεύνηση και του γυναικείου παράγοντα. Τα αποτελέσματα της διαγνωστικής προσέγγισης του γυναικείου παράγοντα πολλές φορές είναι καθοριστικά για την θεραπευτική αγωγή που θα ακολουθήσουμε. Οι εφαρμοζόμενες θεραπείες δυνατόν να είναι:

6. ΦΡΑΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΣΤ.1. ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ:

Ενδοκρινολογικές διαταραχές παρουσιάζει ένα μικρό ποσοστό ανδρών που πάσχουν από διαφόρου βαθμού και αιτιολογίας υπογοναδοτροφικό υπογοναδισμό ή υπεργοναδοτροφικό, με χαμηλά όμως επίπεδα τεστοστερόνης.

Η θεραπευτική προσέγγιση στην πρώτη ομάδα των ασθενών μετά την άρση των τυχόν γενεσιουργών αιτιών (όγκων, φλεγμονής κ.λ.π.) στηρίζεται στην χορήγηση γοναδοτροπινών (υποφυσιακή βλάβη) ή GnRH ( υποθαλαμική βλάβη) για την αποκατάσταση της σπερματογένεσης.

Η θεραπευτική προσέγγιση στην δεύτερη ομάδα των ασθενών συνίσταται στη συνεχή χορήγηση ανδρογόνων, που αποσκοπούν στην αποκατάσταση των δευτερογενών χαρακτηριστικών του φύλου και αποφυγή της οστεοπόρωσης, η στείρωση προφανώς παραμένει αθεράπευτη.

ΣΤ.2. ΜΗ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΣΠΕΡΜΑΤΟΓΕΝΕΣΗΣ (ιδιοπαθής ολιγοασθενοτερατοζωοσπερμία):

Σε αυτή την ομάδα οι ασθενείς εμφανίζουν διαφόρου βαθμού ολιγοασθενοτερατοζωοσπερμία με φυσιολογικά επίπεδα γοναδοτροπινών και τεστοστερόνης. Οι διαταραχές της σπερματογένεσης και των σπερματοζωαρίων δεν μπορούν σε αυτή την ομάδα να αποδοθούν σε κάποιο συγκεκριμένο αιτιολογικό παράγοντα, έτσι οι διάφοροι ερευνητές προτείνουν θεραπείες που απορρέουν από τις σειρές που έχουν μελετήσει και χαρακτηρίζονται εμπειρικές. Διάφορα φάρμακα έχουν χρησιμοποιηθεί, σε ποικίλα θεραπευτικά σχήματα για την αντιμετώπιση της κατάστασης αυτής. Η λογική της χορήγησης των φαρμάκων αυτών διαφέρει από τον ένα στον άλλο, αλλά σε γενικές γραμμές αποσκοπούν είτε στη διέγερση της σπερματογένεσης είτε στη βελτίωση λειτουργικών ιδιοτήτων των σπερματοζωαρίων μέσω των αυξημένων επιπέδων της FSH και των ανδρογόνων που προκαλούν. Τα πιο δημοφιλή απ΄ αυτά είναι ανδρογόνα, γοναδοτροπίνες, αντιοιστρογόνα και αναστολείς των προσταγλανδινών. Τα θεραπευτικά αποτελέσματα των πιο πάνω θεραπειών είναι συνήθως φτωχά, παρουσιάζονται δε αντικρουόμενα αποτελέσματα στην σχετική βιβλιογραφία.

ΣΤ.3. ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΡΟΝΙΕΣ ΦΛΕΓΜΟΝΕΣ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΕΝΝΗΤΙΚΩΝ ΑΔΕΝΩΝ:

Χορηγούνται αφενός αντιβιοτικά, που μπορούν να δράσουν στους παραγεννητικούς αδένες αφετέρου αντιφλεγμονώδη φάρμακα. Είναι απαραίτητο να εντοπισθεί η εστία και η αιτία της φλεγμονής (προστάτης, σπερματοδόχος κύστη, επιδιδυμίδα ή απλά ουρηθρίτιδα), διότι η διάρκεια της θεραπείας και το είδος του αντιβιοτικού που θα χρησιμοποιηθεί εξαρτώνται τόσο από τα απομονωθέντα μικρόβια, όσο και από τη δυνατότητα τους να εισέρχονται στους παραγεννητικούς αδένες. Η διαγνωστική προσέγγιση ξεκινάει με τα κλινικά ενοχλήματα, τα ευρήματα από την ουρολογική - ανδρολογική εξέταση και θα τεθεί σε συνδυασμό με την ανάλυση και καλλιέργεια του σπέρματος καθώς και από την κυτταρολογική και μικροβιολογική εξέτασή του εκκρίματος που λαμβάνεται μετά από μάλαξη του προστάτη. Η ανταπόκριση στη θεραπεία η οποία προκειμένου για τη χρόνια προστατίτιδα είναι πέραν του τριμήνου, πρέπει να ελέγχεται με τα ίδια κριτήρια που τέθηκε η διάγνωση.

7. ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ

Ζ.1. ΓΥΝΑΙΚΕΙΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ - ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ:

Πριν αποφασίσουμε σε ποια θεραπευτική διαδικασία θα μπει ο άνδρας με πρόβλημα σπέρματος είναι απαραίτητο να ληφθούν σοβαρά υπ' όψιν οι εξής παράγοντες :

Η γυναικεία γονιμότητα μειώνεται σταδιακά μετά το τριακοστό πέμπτο έτος της ηλικίας, η μείωση αυτή είναι ακόμα μεγαλύτερη μετά το τεσσαρακοστό έτος της ηλικίας.

Η αντιμετώπιση με συντηρητικές θεραπείες και μάλιστα με εκείνες που έχουν μικρές πιθανότητες επιτυχίας των οποίων το αποτέλεσμα αργεί να παρουσιαστεί πρέπει να εφαρμόζονται με περίσκεψη ώστε σε περίπτωση αποτυχίας αυτών να δίδεται χρόνος από πλευράς ηλικίας της γυναίκας να καταφύγει με λογικά περιθώρια επιτυχίας στην εξωσωματική γονιμοποίηση. Το χρονικό διάστημα της υπογονιμότητας έχει σημασία ιδίως σε περιπτώσεις που χορηγούμε φαρμακευτικές θεραπείες με αμφισβητούμενη αποτελεσματικότητα καθώς και σε περιπτώσεις που αποφασίζουμε την εφαρμογή ομόλογων σπερματεγχύσεων στην ιδιοπαθή ολιγοασθενοζωοσπερμία. Όσο μεγαλύτερη είναι η διάρκεια της υπογονιμότητας και μάλιστα μετά τα τέσσερα χρόνια τόσο οι πιθανότητα να έχει αποτέλεσμα αυτή η θεραπευτική προσέγγιση μειώνεται.

Ως προς το φυσιολογικό ή μη των άλλων παραγόντων της γυναικείας γονιμότητας οι φαρμακευτικές και χειρουργικές θεραπείες ενδείκνυνται μόνο όταν αυτοί είναι φυσιολογικοί ή σε εκείνες τις παθολογικές περιπτώσεις που η θεραπεία τους δίδει μεγάλα ποσοστά επιτυχίας π.χ. πρόκληση ωοθυλακιορρηξίας.

Σε περιπτώσεις που δεν περιμένουμε υψηλά ποσοστά επιτυχίας π.χ. υδροσάλπιγγες το ζευγάρι θα πρέπει να προσανατολισθεί προς την εξωσωματική γονιμοποίηση.

8. ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΟΣ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ

Στα βιολογικά και εμβρυολογικά εργαστήρια των μονάδων αναπαραγωγικής ιατρικής έχουν μέχρι σήμερα χρησιμοποιηθεί διάφορες τεχνικές επεξεργασίας του σπέρματος για τις μεθόδους της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, με σκοπό την απομόνωση των κινητών σπερματοζωαρίων με καλή κινητικότητα και φυσιολογική μορφολογία, σε υψηλές συγκεντρώσεις. Ειδικές επεξηγήσεις και οδηγίες πρέπει να δοθούν για την συλλογή του σπέρματος. Σε όλες τις περιπτώσεις με υπογονιμότητα απο τον ανδρικό παράγοντα , πρέπει να γίνεται προσεκτική επιλογή της τεχνικής εκείνης που επιτυγχάνει το καλύτερο αποτέλεσμα στην ποιότητα του σπέρματος μετά την επεξεργασία.

Οι κυριότερες τεχνικές είναι:

Α) Τεχνική διαχωρισμού των κινητών σπερματοζωαρίων από το σπέρμα δια διεισδύσεως αυτών σε υπερκείμενο φυσιολογικό διάλυμα και εν συνεχεία φυγοκεντρήσεως του διαλύματος αυτού (layering).

Β) Τεχνική της εκπλύσεως δια φυγοκεντρήσεως και εν συνεχεία διεισδύσεως σε φυσιολογικά διαλύματα (swim-up).

Γ) Τεχνική διηθήσεως (filtration) : Glass wool και Glass beed columns.

Δ) Τεχνική διαχωρισμού δια φυγοκεντρήσεως σε στρώματα διαφορετικής πυκνότητας Percoll διαλύματος ή άλλων διαλυμάτων (Sil-Select) (density gradient centrifugation).

Ε) Τεχνική διαχωρισμού σε στρώματα διαφορετικής πυκνότητας λευκωματίνης (albumin gradients).

ΣΤ)Τεχνική επιλογής των σπερματοζωαρίων με κυτταρομετρία ροής (flowcytometry).

Έτσι σήμερα στις περιπτώσεις μετρίου βαθμού ολιγοασθενοτερατοζωοσπερμίας δυνατόν να χρησιμοποιηθεί η τεχνική της έκπλυσης των σπερματοζωαρίων δια φυγοκεντρήσεως και στη συνέχεια διεισδύσεως αυτών σε φυσιολογικά διαλύματα (swim-up) ενώ η τεχνική Percoll (με διαλύματα που έχουν παρόμοιες ιδιότητες με το Percoll διάλυμα) θεωρείται περισσότερο αποτελεσματική στις περιπτώσεις σοβαρού βαθμού ολιγοσπερμίας και ολιγοασθενοζωοσπερμίας ή στις περιπτώσεις όπου τα σπερματοζωάρια λαμβάνονται με αναρρόφηση από την επιδιδυμίδα ή τον όρχι ή με βιοψία όρχεως.

Ιδιαίτερη προσοχή και φροντίδα απαιτείται για την επιλογή της τεχνικής με την οποία θα γίνει η επεξεργασία του σπέρματος στις περιπτώσεις με αυξημένο ιξώδες και διαταραχές της ρευστοποίησης του σπέρματος, με συγκολλήσεις των σπερματοζωαρίων (ύπαρξη αντισπερματοζωαριακών αντισωμάτων), με φλεγμονώδη και άλλα κύτταρα (επιθηλιακά, σπερματοκύτταρα) και στις περιπτώσεις παλίνδρομης εκσπερμάτισης.

9. ΟΜΟΛΟΓΟΣ ΣΠΕΡΜΑΤΕΓΧΥΣΗ

Μπορούμε να τοποθετήσουμε το σπέρμα προτραχηλικά, ενδοτραχηλικά, ενδομητρικά, ενδοσαλπιγγικά ή ενδοπεριτοναικά. Προτραχηλικά ή ενδοτραχηλικά το σπέρμα εγχύεται με ειδικές συσκευές αυτούσιο ή μετά από ειδική εργαστηριακή επεξεργασία, σε περιπτώσεις διαταραχών της εκσπερμάτισης (ανικανότητα, πρόωρος εκσπερμάτιση, παλίνδρομη εκσπερμάτιση), μεγάλου ή μικρού όγκου, διαταραχών του ιξώδους και της ρευστοποίησης και τέλος ανατομικών ανωμαλιών του πέους, οι οποίες εμποδίζουν την εναπόθεση του σπέρματος στον οπίσθιο θόλο (εκσεσημασμένος επισπαδίας ή υποσπαδίας). Απαραίτητη προϋπόθεση για να γίνει η προτραχηλική ή ενδοτραχηλική σπερματέγχυση, είναι η φυσιολογική λειτουργία του τραχήλου της γυναίκας.

Η ενδομητρική σπερματέγχυση αποτελεί σήμερα την επιλογή των περισσοτέρων μονάδων αναπαραγωγικής ιατρικής μετά την επινόηση μεθόδων με τις οποίες διαχωρίζονται από το σπέρμα εκείνα τα σπερματοζωάρια που έχουν την καλύτερη κινητικότητα και μορφολογία. Η θεωρητική της βάση στηρίζεται στο ότι παρακάμπτεται ο τραχηλικός φραγμός, φθάνουν στους χώρους γονιμοποίησης πολλά και καλά σπερματοζωάρια και αυξάνεται η πιθανότητα γονιμοποίησης.

Τα αποτελέσματα εξαρτώνται από το υλικό ασθενών και τη μέθοδο απομόνωσης των σπερματοζωαρίων. Όταν η επιλογή των ασθενών και η τεχνική επεξεργασίας του σπέρματος είναι προσεκτική και εφ' όσον η ενδομητρική σπερματέγχυση συνδυαστεί με πρόκληση πολλαπλής ωοθυλακιορρηξίας τότε προσφέρει θετικά στην αντιμετώπιση της ολιγοασθενοτερατοζωοσπερμίας καθώς και σε περιπτώσεις συγκολλήσεων και αντισπερματικών αντισωμάτων.

Η ενδομητρική σπερματέγχυση ενδείκνυται απόλυτα επί συνύπαρξης παθολογικού ανδρικού παράγοντα με δυσλειτουργία του τραχήλου της γυναίκας.

Οι άλλοι τρόποι σπερματεγχύσεων, όπως η ενδοσαλπιγγική και ενδοπεριταναική δε φαίνεται ότι υπερτερούν έναντι της ενδομητρικής.

10. ΧΡΗΣΗ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ ΔΟΤΗ

Ένας μικρός αναλογικά αριθμός ζευγαριών στα ο οποία ο άνδρας δεν έχει σπερματοζωάρια ούτε στο σπέρμα ούτε στην ερευνητική βιοψία των όρχεων μπορεί να επιλέξει την χρησιμοποίηση σπέρματος δότη.

Για να επιλέξει μια τράπεζα σπέρματος και να χρησιμοποιήσει έναν άνδρα για δότη ακολουθούνται κανόνες ασφαλείας επιλογής. Ο δότης σπέρματος ακολούθως υποβάλλεται σε ψυχολογικό και βιολογικό έλεγχο και εξετάζεται για κληρονομούμενες νόσους και για λοιμώδη νοσήματα ( π.χ. ηπατίτιδα , AIDS κλπ ). Το σπέρμα καταψύχεται και αποθηκεύεται πάνω από 6 μήνες. Ο δότης ελέγχεται ξανά για λοιμώδη νοσήματα και μόνο τότε επιτρέπουμε να χρησιμοποιείται το σπέρμα για δωρεά.

Οι ενδείξεις για την χρησιμοποίηση σπέρματος δότου τα τελευταία 5 χρόνια έχουν περιοριστεί λόγω της εξελίξεως της τεχνικής της μικρογονιμοποίησης με σπερματοζωάρια από ορχική βιοψία ή από παρακέντηση από τους όρχεις ή από τις επιδιδυμίδες. Έτσι ένα μεγάλο ποσοστό αζωοσπερμικών ανδρών μπορούν να αποκτήσουν παιδί με εξωσωματική γονιμοποίηση.

Εδώ θα πρέπει να τονίσουμε την δυνατότητα και ίσως την ανάγκη να συνδυάζουμε την βιοψία για την μελέτη των αζωοσπερμικών ανδρών με σύγχρονη κρυοσυντήρηση ορχικών σπερματοζωαρίων ή ορχικού ιστού . Πρέπει να συνδυάζεται από τον ουρολόγο και τον γυναικολόγο ο συντονισμός με την "EMBIO" ώστε να γίνεται άμεση μεταφορά , επεξεργασία και κρυοσυντήρηση ορχικών σπερματοζωαρίων ή ιστού.

11. ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ

Α) Κλασσική εξωσωματική γονιμοποίηση

Β) Μικρογονιμοποίηση

Γ) Τεχνικές GIFT, ZIFT και PROST

Δ) TESE, TESA, MESE, MESA

1. Πρέπει να υπάρχει αποχή από σεξουαλική επαφή ή εκσπερμάτιση από δύο μέχρι τέσσερις μέρες. Για να μπορέσουμε να πετύχουμε τις μέρες της αποχής φροντίζουμε να υπάρξει εκσπερμάτιση όταν τα ωοθυλάκια είναι περίπου 16 mm.
2. Η λήψη του σπέρματος θα γίνει στον ειδικά διαμορφωμένο χώρο που υπάρχει στο ανδρολογικό εργαστήριο της μονάδας σε ώρα που θα σας υποδείξουμε την ημέρα της ωοληψίας. είτε κατόπιν ραντεβού σε περίπτωση κρυοσυντηρήσεως (καταψύξεως) για φύλαξη ώστε να αποψυχθεί την μέρα της ωοληψίας.
3. Εάν θέλετε μπορείτε να κάνετε την λήψη του σπέρματος στο σπίτι σας, με την προϋπόθεση ότι η μεταφορά δεν διαρκεί περισσότερο από μία ώρα, εκτός κι αν υπάρχουν διαφορετικές οδηγίες από το γιατρό σας. Κατά την μεταφορά κρατήσετε το δείγμα σε θερμοκρασία μεταξύ 18 και 30 °C μακριά από τον ήλιο. Αν η συλλογή έχει γίνει στο σπίτι, σημειώστε τον ακριβή χρόνο λήψης και ενημερώστε μας.
4. Κάνετε ένα καλό πλύσιμο με σαπούνι όλου του σώματος και ιδιαίτερα των γεννητικών οργάνων, ξεπλύνετε πολύ καλά με νερό. Φοράτε καθαρό εσώρουχο. Πλύνετε καλά τα χέρια σας πριν την λήψη.
5. Η συλλογή πρέπει να γίνει σε αποστειρωμένο ουροδοχείο που μπορείτε να προμηθευτείτε από ένα φαρμακείο, ή από το ανδρολογικό εργαστήριο.
6. Συνιστούμε την παρουσία της συζύγου ή συντρόφου και την συμμετοχή της σε αυτή την διαδικασία ώστε να υπάρξει καλή στύση και καλή σύσπαση των αδένων, διότι είναι σημαντικό να είναι ολοκληρωμένη η εκσπερμάτιση.
7. Πρέπει να τονίσουμε εδώ ότι η συλλογή καλύτερα να γίνει μηχανικά με αυνανισμό. Ο στοματικός έρωτας ή η διακεκομμένη συνουσία καλό θα είναι να αποφεύγονται. Σε περιπτώσεις που υπάρχει πρόβλημα στην συλλογή σπέρματος τότε μπορεί να χρησιμοποιηθεί ένα ειδικό μη τοξικό προφυλακτικό που μπορείτε να προμηθευτείτε από το ανδρολογικό εργαστήριο.
8. Προσπαθήστε να συγκεντρωθεί όλο το υλικό στο αποστειρωμένο δοχείο, ώστε να μην υπάρχουν απώλειες σπέρματος. Αν αυτό δεν ήταν δυνατό, ενημερώστε το εργαστήριο για να σημειώσουν τυχόν απώλειες ή για το ενδεχόμενο νέας συλλογής.
9. Παραδώστε το δοχείο με το σπέρμα στο υπεύθυνο άτομο του ανδρολογικού εργαστηρίου. Σιγουρευτείτε ότι το όνομά σας είναι γραμμένο πάνω στο δοχείο.
   • Η κατηγορία 4 αντιστοιχεί στην πρόσθια προωθητική κίνηση .
   • Η κατηγορία 3 και 2 αντιστοιχεί στην προσθία ηλαττωμένη κίνηση.
   • Η κατηγορία 1 αντιστοιχεί στην επιτόπια τρομώδη κίνηση.
   • Η κατηγορία 0 αντιστοιχεί στα ακίνητα.
   • Για τις επιδιδυμίδες μέτρηση της α-γλυκοσιδάσης.
   • Για τις σπερματοδόχους κύστεις μέτρηση φρουκτόζης.
   • Για τον προστάτη μέτρηση όξινης φωσφατάσης, κιτρικού οξέος και Zn.
   • Φυσικές ιδιότητες.
   • Βιοχημικές εξετάσεις.
   • Αντισώματα.
   • Διαβατότητα απο την τραχηλική βλένη περιωορρηκτικά (Huhner test).
   • Ελεγχος γονιμοποίησης ωαρίου.
   • φαρμακευτικές και χειρουργικές με στόχο την βελτίωση της δυνατότητας γονιμότητας στο επίπεδο της φυσιολογικής σύλληψης
   • η σύλληψη μέσα από εργαστηριακή υποβοήθηση στα πλαίσια των τεχνικών της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής
   1. Αναστομώσεις επιδιδυμίδας και σπερματικού πόρου.
   2. Χειρουργική αποκατάσταση της κρυψορχίας.
   3. Χειρουργική αποκατάσταση της κιρσοκήλης.
   1. Η ηλικία της γυναίκας.
   2. Το χρονικό διάστημα της υπογονιμότητας.
   3. Η ποιότητα της ωοθυλακιορρηξίας και οι ωοθήκες.
   4. Ο τραχηλικός παράγοντας.
   5. Η διαβατότητα και λειτουργικότητα των σαλπίγγων.
   6. Η μητρική κοιλότητα και η ποιότητα του μυομητρίου.